پاهاي پرانتزي در كودكان نرمي استخوان يا راشي تيسم «پاي پرانتزي» يا "نرمي استخوان" يكي از عوارضي است كه بسياري از پدر و مادرها به محض مشاهده آن در پاي كودكشان، دچار دلشوره شده و جهت رفع آن به پزشك مراجعه ميكنند.
تحقيقات نشان ميدهد كه معمولا وقتي نوزادي به دنيا ميآيد، به طور طبيعي داراي پاهاي پرانتزي است كه تا 18 ماهگي طول كشيده و به نهايتش ميرسد. دكتر محمد جواد زهتاب، ارتوپد و جراح زانو در اين باره ميگويد: پاي كودك پس از 18 ماهگي شروع به برعكس شدن ميكند، يعني ساق نسبت به ران، به طرف خارج منحرف ميشود (حالت ايكسي) كه تا 3 سالگي به حداكثر رسيده و طي مراحل رشد، اين زاويه كمكم برگشته و تا 7 سالگي به حالت طبيعي درميآيد. وي حالت متعادل زاويه ساق به ران را 7 تا 10 درجه عنوان ميكند كه در زنان تا 10 درجه طبيعي است (ساق نسبت به ران به طرف خارج يا حالت X انحراف دارد كه زاويه ي طبيعي به اين صورت است)، ولي هنگامي كه كودك رشد ميكند، اگر زوايا خيلي زياد باشد، غيرطبيعي قلمداد ميشود. در كودكاني كه نسبت زاويه ساق و ران آنها خيلي متفاوت است، ميتوان با انجام چند آزمايش و تجويز دارو، مشكل را برطرف ساخت تا بقاياي اين نرمي استخوان (راشي تيسم) در بزرگسالي به شكل پاي پرانتزي برايشان باقي نماند. هر قدر فاصله بين دو زانو كه قوزك پا را به هم ميچسباند بيشتر باشد، به وخامت عارضه پاي پرانتزي افزوده ميشود. معمولا در پايي كه به صورت طبيعي است اگر خطي از وسط زانو كشيده شود، داخل و خارج زانو به دو قسمت مساوي تقسيم ميشود، ولي كسي كه داراي پاي پرانتزي است، فشار بيشتري به داخل زانوهايش آمده و به تدريج باعث ميشود سطح مفصلي طرف داخلي زانو خراب شود. حتي باعث ايجاد آرتروز در اين ناحيه مي گردد و آرتروز به تمامي زانو سرايت مي كند كه آرام آرام زانوهاي بيمار درد كرده و به اصطلاح علائم آرتروز پيشرفته در وي ظاهر ميشود. اصولا مشكل اين گونه پاها اين است كه دچار آرتروز زودرس ميشوند، لذا به افرادي كه داراي پاهاي پرانتزي هستند، توصيه ميكنيم جهت جلوگيري از آرتروز زودرس، تحت عمل جراحي قرار بگيرند. اين عمل صرفا براي جلوگيري از بروز آرتروز است و هيچ پزشك ارتوپدي آن را جهت رفع درد جلوي زانو يا زيبايي توصيه نميكند، ولي ميتواند نتيجه يك عمل زيبايي را نيز داشته باشد و پاها از نظر ظاهري، شكيلتر شوند. عوارض جراحيمعمولا در اين گونه اعمال جراحي، بالاي ساق پا بريده ميشود تا زاويهاش از حالت پرانتزي درآيد. سپس توسط پزشك، گچ گرفته يا فيكس ميشود تا به اين وسيله پا جوشخورده و بيمار هر چه سريعتر به زندگي عادي خود برگردد. گاهي پيش ميآيد كه اين گونه اعمال جراحي، عوارضي مانند جوش نخوردن محل استئومي، عفونت و ... را به دنبال دارند كه پزشك بايستي بيمار را از آن مطلع كند. همچنين زانوي پا از قسمت جلو مورد عمل جراحي قرار ميگيرد كه اعصاب مهم تغذيهكننده پا از پشت اين منطقه ميگذرند كه ممكن است مورد صدمه قرار بگيرند. به همين جهت هر بيماري قبل از عمل جراحي، بايد از اين صدمات احتمالي و عوارض آن آگاه شود. اگر كودكان در سنين رشد (دختران تا 13 الي 14 سالگي و پسران تا 15 الي 16 سالگي)، زماني كه صفحات رشد استخواني آنها باز است (صفحات رشد در انتهاي استخوان دراز قرار گرفتهاند)، دچار صدمه شوند، ميتوانند بعدها دچار پاي پرانتزي يا ايكسي گردند. ولي در بزرگسالي با بسته شدن اين صفحات، چنين مشكلي پيش نمي آيد.
|