بچههاي معصوم و غذاهاي مسموم هميشه در فصل تابستان، تعداد والديني كه كودكانشان دچار مسموميت غذايي و اسهال و استفراغ ميشوند و براي رفع اين مشكل به متخصصان اطفال مراجعه ميكنند، افزايش مييابد.
براي آگاهي بيشتر در رابطه با اين موضوع و اينكه اساسا آيا هر اسهالي ميتواند نشانه مسموميت غذايي در كودكان باشد يا نه، با دكتر اكبر كوشانفر، متخصص اطفال و استاد دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي گفتگويي كردهايم كه ميخوانيد. آقاي دكتر! چرا شيوع مسموميت غذايي كودكان در فصل تابستان بيشتر است؟به هر حال، تابستان، فصل مسافرت است و در آن، شرايطي فراهم ميشود كه بيماريهايي نظير مسموميت غذايي، اسهال و استفراغ، بيماريهاي عفوني دستگاه گوارش، تب حصبه، وبا، تب مالت و ... از طريق مواد غذايي منتقل ميشود. كودكان در برابر مسموميت غذايي آسيبپذيرترند و مهمترين عوامل بروز مسموميت غذايي، رعايت نكردن مسايل بهداشتي در زنجيره مصرف، توزيع و نگهداري صحيح مواد غذايي است. مهمترين علت بروز اسهال و استفراغ در كودكان چيست؟ويروسهايي نظير آنتروويروس در كودكان سبب بروز تب بالا، اسهال و استفراغ ميشود. ميكروبهاي بيماريزا نيز مانند استافيلوكوك و بوتوليسم ايجاد مسموميت غذايي ميكنند. ميكروبهايي نظير سالمونلا (حصبه)، شيگلا و آميبها نيز عامل اسهال خوني در كودكاناند. يعني فقط مسموميت غذايي عامل بروز اسهال و استفراغ نيست؟البته! بسياري از ميكروبها و ويروسهاي ديگر نيز ميتوانند سبب بروز اسهال و استفراغ شديد در كودكان شوند كه هيچ ارتباطي با مسموميت غذايي ندارند. چگونه ميتوان فهميد كه اسهال و استفراغ كودك به دليل مسموميت غذايي هست يا نه؟اغلب نشانهها و علايم عفونتهاي گوارشي به فاصله يك تا دو روز ظهور ميكنند كه شامل استفراغ، تب و اسهال است. در بعضي مواقع بياشتهايي، دلپيچه و در صورت ادامه كاهش وزن به دليل كاهش مايعات و از دست دادن آب بدن نيز مشاهده ميشود. غير از مسموميت غذايي، چه عواملي سبب بروز اسهال مكرر در كودكان ميشود؟رعايت نكردن بهداشت مواد غذايي، همچنين ضعف مقاومت بدني به ويژه در كودكاني كه به برخي مواد غذايي مثل شير پاستوريزه حساسيت دارند، باعث اسهال مكرر و كاهش وزن ميشود. بعضي انگلها مانند ژيارديا كه در كودكان شايع است نيز سبب اسهالهاي طولاني و مزمن ميشوند. بعد از بروز اسهال و استفراغ ناشي از مسموميت غذايي چه بايد كرد؟استفراغ در 24 ساعت اول بلامانع است و در پي آن سموم ويروسها از بدن رفع ميشوند. چنانچه تب و استفراغ همراه با هم باشند و در پي آن ميزان آب هدر رفته كم يا متوسط باشد، ميتوان از قطره استفراغ و مايعاتي نظير "او آر اس" خوراكي يا دوغ بدون گاز و خنك استفاده كرد. مصرف اين مواد بايد كم كم و به تدريج باشد. براي درمان اسهال و استفراغ به كودكان بزرگتر نيز ميتوان كمي هويج، ماست كمچرب و مقداري گوشت مرغ بدون چربي داد. بهترين درمان در روزهاي اول جبران كمبود مايعات بدن است، اما در صورتي كه كمبود آب بدن شديد باشد، سرم درماني لازم است. تجويز آنتيبيوتيك براي درمان اسهال و استفراغ بايد با دقت و زير نظر پزشك انجام شود. لازم به ذكر است، در اكثر موارد تجويز آنتيبيوتيك ضروري نيست. توصيه شما براي پيشگيري از بروز اسهال و استفراغ هاي ناشي از مسموميت غذايي در كودكان چيست؟مصرف غذاهاي مانده، حرارت ندادن كافي غذاها، مصرف تخممرغ نيمپز، بستني غير پاستوريزه، سالاد الويه، شيرينيهاي تر و خامهاي و آبهاي آلوده به ويژه در مسافرت از جمله مواردي است كه ايجاد مسموميت غذايي ميكنند. برخي افراد در مكانهاي تفريحي و گردشي از آب رودخانهها براي شستن دست و صورت يا ظروف استفاده ميكنند، در صورتي كه ممكن است از مبدا تا محلي كه فرد قرار دارد، آلودگيهاي فراواني وارد آب شده باشد. از سوي ديگر استفاده از محصولات مزارع، سبزيجات و صيفيجات هم از جمله مواردي است كه احتمال بروز بيماريهاي عفوني و گوارشي را فراهم ميسازد. اغلب خاكها علاوه بر ايجاد مسموميت، آلوده به تخم انگلها نيز هستند كه در هنگام نشستن روي زمين، به راحتي وارد بدن ميشوند. بنده توصيه ميكنم مردم موقع مسافرت حتيالامكان از غذاهاي سالم و مفيد كه در خانه تهيه مي شوند، استفاده كنند و كمتر به سراغ غذاهاي رستورانهاي غيربهداشتي و غذاهاي آماده بروند. گرچه فساد مواد غذايي هميشه با چشم قابل تشخيص نيست، اما به هر حال تغيير رنگ و بوي ترشيدگي ميتواند نشانه فاسد شدن غذا باشد. پس والدين به اين موارد بايد توجه داشته باشند. اكثر كنسروها در صورت فاسد شدن باد كرده، فرو رفته يا تاب برميدارند. براي پيشگيري از بوتوليسم كه نوعي مسموميت غذايي خطرناك و كشنده است، حتما به ياد داشته باشيد كه بايد كنسرو را به مدت 20 دقيقه در آب بجوشانيد. غذاهاي آبدار مثل خورش و سوپ را نيز بايد قبل از مصرف 10 تا 15 دقيقه جوشاند. شير پاستوريزه را هم بايد به مدت 10 دقيقه جوشاند و در صورتي كه ميخواهيد آن را به صورت خنك در تابستان مصرف كنيد، بايد به تاريخ انقضاي آن توجه داشته باشيد.
|